پرداختن‌ به‌ آموزش‌ چاپ‌ و‌ نظام‌ آموزشي‌ در‌ جهان‌ عرب‌ يك‌ موضوع‌ مبرم‌ است‌ كه‌ بايد‌ با‌ دقت‌ طرف‌ توجه‌ قرار‌ گيرد.

به گزارش گروه پژوهشی عفراوی و به نقل از سایت ایرانچاپ: اهميت‌ صنعت‌ هرگز‌ به‌ اندازه‌ سال‌هاي‌ اخير‌ نبوده‌ است،‌اين‌ امر‌ هنگامي‌ اهميت‌ بيشتر‌ خود‌ را‌ جلوه‌گر‌ مي‌سازد‌ كه‌ به‌ تحولات‌ سريع‌ تكنولوژيك‌ در‌ صنعت‌ چاپ‌ توجه‌ داشته‌ باشيم.
 علي‌رغم‌ اينكه‌ صنعت‌ چاپ‌ به‌ عنوان‌ يك‌ صنعت‌ مهم‌ به‌ پيشروي‌ خود‌ ادامه‌ مي‌دهد،‌ اما‌ توجه‌ به‌ آموزش‌ چاپ‌ در‌ جهان‌ عرب‌ بايد‌ كماكان‌ جلب‌ شود.‌ تعداد‌ كمي‌ از‌ كشورهاي‌ عرب‌ در‌ اين‌ زمينه‌ اقدام‌ كرده‌ و‌ آموزش‌ چاپ‌ را‌ جدي‌ گرفته‌اند.
 گزارش‌ ماهنامه‌‌ME ‌Printer  در‌ شماره‌ اكتبر‌ به‌ همين‌ امر‌ اختصاص‌ يافته‌ است.
  
 مصر
 پيشتازي‌ در‌ آموزش‌ چاپ‌
 ‌ صنعت‌ چاپ‌ يكي‌ از‌ مهم‌ترين‌ صنايع‌ مصر‌ است.‌ از‌ زمان‌ زمامداري‌ محمدعلي‌ پاشا‌ اين‌ امر‌ مورد‌ توجه‌ قرار‌ گرفت.‌ علت‌ اين‌ موضوع‌ اين‌ است‌ كه‌ صنعت‌ چاپ‌ ظرف‌ 180‌ سال‌ گذشته‌ مورد‌ توجه‌ دولت‌ و‌ وزارتخانه‌ها‌ در‌ مصر‌ بوده‌ است.
 رهبران‌ مصري‌ از‌ همان‌ آغاز‌ دريافتند‌ كه‌ سرمايه‌گذاري‌ بر‌ روي‌ مردم‌ به‌ خصوص‌ هنگامي‌ كه‌ پاي‌ توسعه‌ و‌ تماميت‌ يك‌ سيستم‌ در‌ هر‌ صنعت‌ مطرح‌ مي‌شود،‌ امري‌ كليدي‌ به‌ حساب‌ مي‌آيد.
 بررسي‌ سيستم‌ آموزش‌ چاپ‌ مصر‌ حكايت‌ از‌ آن‌ دارد‌ كه‌ اين‌ سيستم‌ از‌ لحاظ‌ داشتن‌ شرايط‌ يك‌ نظام‌ آموزشي‌ از‌ وضعيت‌ ايده‌آل‌ و‌ سازماندهي‌ خوبي‌ برخوردار‌ است.
 اولين‌ انستيتو‌ آموزش‌ چاپ‌ مصر‌ در‌ سال‌ 1924‌ توسط‌ جان‌ نيوتن‌‌(John ‌Newton)  درون‌ يكي‌ از‌ قديمي‌ترين‌ چاپخانه‌هاي‌ مصر‌ يعني‌ الاميريه‌ تاسيس‌ شده‌ است.‌ اين‌ مدرسه‌ كه‌ هنوز‌ هم‌ فعاليت‌ دارد،‌ بر‌ ارتقاي‌ كيفيت‌ كار‌ كاركنان‌ از‌ طريق‌ دروس‌ نظري‌ و‌ عملي و‌ كارگاه‌هاي‌ كاري‌ متمركز‌ است.‌ در‌ اين‌ مطلب‌ تلاش‌ مي‌شود‌ مراكز‌ تخصصي‌ آموزشي،‌ مراكز‌ پرورشي،‌ انستيتوها‌ و‌ نهادهاي‌ چاپ‌ در‌ مصر‌ معرفي‌ شود.
 ‌
 دپارتمان‌ چاپ،‌ نشر‌ و‌ بسته‌بندي‌
 دانشكده‌ هنرهاي‌ كاربردي‌
 دانشگاه‌ حلوان‌ مصر‌
 اين‌ دپارتمان‌ در‌ سال‌ 1949‌ تحت‌ عنوان‌ <دپارتمان‌ فتومكانيك‌ و چاپ>‌ در‌ دانشكده‌ هنرهاي‌ كاربردي‌ تاسيس‌ شده‌ است.‌ ريشه‌هاي‌ اين‌ دپارتمان‌ را‌ مي‌توان‌ در‌ <مدرسه‌ الفنون‌ و‌ الصنايع‌ السلطانيه>‌ (مدرسه‌ هنرها‌ و‌ آموزش‌هاي‌ هنرستاني)‌ ديد‌ كه‌ تحت‌ نام‌ <مدرسه‌ العمليات>‌ توسط‌ محمدعلي‌ پاشا‌ در‌ سال‌ 1839‌ در‌ بولاق‌ مصر‌ تاسيس‌ شد.‌
  نخستين‌ دوره‌هاي‌ عالي‌ در‌ اين‌ زمينه‌ در‌ اين‌ مركز‌ در‌ سال‌ 1969‌ داير‌ شد.‌ گفته‌ مي‌شود‌ اين‌ تنها‌ دپارتماني‌ است‌ كه‌ مدارك‌ فوق‌ ليسانس‌ و‌ دكتري‌ در‌ اين‌ رشته‌ مي‌دهد.‌ دانشجويان‌ در‌ اينجا‌ پس‌ از‌ 5‌ سال‌ مدرك‌ ليسانس‌ در‌ زمينه‌ هنرهاي‌ كاربردي‌ مي‌گيرند.‌ اين‌ مركز‌ تاكنون‌ بيش‌ از‌ 30‌ دكتري‌ و‌ 75‌ مدرك‌ فوق‌ ليسانس‌ به‌ دانشجويان‌ خود‌ داده‌ است.‌ اولين‌ فوق‌ ليسانس‌ اين‌ مركز‌ در‌ سال‌ 1971‌ اعطا‌ شده‌ است‌ و‌ اين‌ در‌ حالي‌ است‌ كه‌
 نخستين‌ مدرك‌ دكتري‌ در‌ سال‌ 1977‌ داده‌ شده‌ است.
 شرح‌ درس‌ها‌ در‌ اينجا‌ به‌ طرزي‌ گسترده‌ سه‌ عرصه‌ را‌ پوشش‌ مي‌دهد:‌ طراحي-‌ پيش‌ از‌ چاپ،‌ تكنولوژي‌هاي‌ چاپ‌ و‌ سيستم‌ها‌ و‌ بالاخره‌ مراحل‌ صحافي‌ و‌ تكميلي.
 چاپخانه‌ دانشگاه‌ حلوان‌ هم‌ علاوه‌ بر‌ دوره‌هاي‌ تابستاني‌ به‌ يادگيري‌ عملي‌ چاپ‌ براي‌ دانشجويان‌ كمك‌ مي‌كند.‌ اين‌ چاپخانه‌ به‌ يادگيري‌ و‌ كسب‌ تجربه‌ و‌ فراگيري‌ دانش‌ روز‌ مربوط‌ به‌ تكنولوژي‌ها،‌ سيستم‌ها‌ و‌ ماشين‌ها‌ كمك‌ مي‌كند.
  
 دپارتمان‌ مهندسي‌ چاپ‌ در‌ دانشكده‌ فني‌ نظامي‌
 ‌اين‌ بخش‌ در‌ كالج‌ فني‌ ارتش‌ در‌ سال 2001‌ تاسيس‌ شده‌ و‌ واحد‌ اين‌ دپارتمان‌ به‌ گونه‌اي‌ طراحي‌ شده‌ كه‌ دانشجويان‌ بتوانند‌ كليه‌ جنبه‌هاي‌ مهندسي‌ مكانيك‌ را‌ فرا‌ بگيرند.‌ اين‌ دپارتمان‌ در‌ عين‌ حال‌ يك‌ چاپخانه‌ كوچك‌ هم‌ دارد.‌ ضمن‌ اينكه‌ خود‌ دانشكده‌ هم‌ چاپخانه‌ اختصاصي‌ خودش‌ را‌ دارد.‌ اين‌ كالج‌ دوره‌هاي‌ فوق‌ ليسانس‌ و‌ دكتري‌ در‌ زمينه‌ چاپ‌ دارد.‌ اكثر‌ دانشجويان‌ فارغ‌التحصيل‌ اين‌ مركز‌ با‌ عنوان‌ افسري‌ در‌ تاسيسات‌ چاپ‌ ارتش‌ مصر‌ خدمت‌ مي‌كنند.
 ‌
 بخش‌ چاپ‌ در‌ انستيتو‌ فني‌ نظامي‌ مصر‌
 ‌ بخش‌ چاپ‌ دوره‌هاي‌ آموزشي‌ جامعي‌ را‌ به‌ تكنسين‌هاي‌ چاپ‌ ارايه‌ مي‌دهد‌ تا‌ دانش‌ نظري‌ و‌ عملي‌ براي‌ سيستم‌ها‌ و‌ تكنولوژي‌هاي‌ جديد‌ را‌ در‌ چاپخانه‌ آموزشي‌ بالا‌ ببرد‌ و‌ اين‌ امر‌ كارآموزان‌ را‌ به‌ افسراني‌ موثر‌ تبديل‌ مي‌سازد.
 ‌
 دپارتمان‌ تكنولوژي‌هاي‌ چاپ،‌
 مهندسي‌ و‌ توليد‌ در‌ آكادمي‌ اخبار‌ اليوم‌
 اين‌ آكادمي‌ كه‌ در‌ سال‌ 1998‌ تاسيس‌ شده‌ متعلق‌ به‌ بزرگ‌ترين‌ و‌ قديمي‌ترين‌ روزنامه‌ مصر‌ است.‌ طيفي‌ از‌ دپارتمان‌هاي‌ مختلف‌ را‌ داراست.‌ يكي‌ از‌ اين‌ دپارتمان‌ها،‌ دپارتمان‌ مهندسي‌ است.‌ آكادمي‌ شامل‌ دپارتمان‌هاي‌ فرعي‌ هم‌ هست‌ كه‌ از‌ آن‌ جمله‌ مي‌توان‌ به‌ دپارتمان‌هاي‌ تكنولوژي‌هاي‌ چاپ‌ و‌ توليد‌ مهندسي،‌ ارتباطات‌ و‌ كامپيوتر،‌ الكترونيك‌ و‌ مهندسي‌ صنعتي اشاره كرد.
 دوره‌ پنج‌ ساله‌ اين‌ آكادمي‌ در‌ سال‌ اول‌ با‌ دوره‌ يك‌ ساله‌ مشترك‌ آغاز‌ شده‌ و‌ سپس‌ چهار‌ سال‌ آموزش‌ در‌ حوزه‌هاي‌ تخصصي‌ تعقيب‌ مي‌شود.‌ فارغ‌التحصيلان‌ همه‌ فرايندهاي‌ مرتبط‌ با‌ صنعت‌ چاپ‌ و‌ نشر‌ را‌ فرا‌ مي‌گيرند.
 افزون‌ بر‌ اين‌ كالج‌ اخبار‌ اليوم‌ يك‌ دپارتمان‌ رسانه،‌ علوم‌ كامپيوتري‌ و‌ تكنولوژي‌ اطلاعات‌ و‌ علم‌ مديريت‌ نيز‌ دارد.
 ‌
 دپارتمان‌ طرح‌هاي‌ چاپي‌
 دانشكده‌ هنرهاي‌ زيبا،‌ دانشگاه‌ اسكندريه‌
 اين‌ دپارتمان‌ اگر‌ چه‌ يك‌ دانشكده‌ هنرهاي‌ زيبا‌ است،‌ اما‌ تقريبا‌ تمام‌ بخش‌هاي‌ چاپ‌ و‌ نشر‌ را‌ پوشش‌ مي‌دهد.‌ فارغ‌التحصيلان‌ پس‌ از‌ طي‌ يك‌ دوره‌ 5‌ ساله‌ ليسانس‌ مي‌گيرند.‌ دانشكده‌ مزبور‌ در‌ عين‌ حال‌ دوره‌هاي‌ فوق‌ ليسانس‌ و‌ دكتري‌ مطالعات‌ چاپ‌ را‌ نيز‌ طراحي‌ كرده‌ كه‌ با‌ بخش‌ چاپ‌ و‌ نشر‌ و‌ بسته‌بندي‌ دانشكده‌ هنرهاي‌ كاربردي‌ قاهره‌ در‌ ارتباط‌ نزديك‌ است.‌
 ‌
 آكادمي‌ رسانه‌هاي‌ چاپي‌ هايدلبرگ‌ در‌ قاهره‌
 اين‌ انستيتو‌ كه‌ در‌ سال‌ 2000‌ تاسيس‌ شده‌ يكي‌ از‌ شعب‌ منطقه‌اي‌ و‌ اصلي‌ هايدلبرگ‌ است‌ كه‌ در‌ خود‌ هايدلبرگ‌ بنا‌ نهاده‌ شده‌ است.
 اين‌ آكادمي‌ اولين‌ دوره‌ خود‌ را‌ در‌ سال‌ 2001‌ آغاز‌ كرد.‌ تمركز‌ اين‌ آكادمي‌ بر‌ ارايه‌ دوره‌هاي‌ كوتاه‌ مربوط‌ به‌ مديريت‌ رنگ،‌ فرآيندهاي‌ چاپي،‌ چاپ‌ پيشرفته،‌ مديريت‌ كيفيت،‌ چاپ‌ امنيتي‌ و‌ مديريت‌ چاپ‌ است‌ كه‌ پس‌ از‌ طي‌ اين‌ دوره‌ها‌ كارآموزان‌ مدرك‌ هايدلبرگ‌ را‌ دريافت‌ مي‌كنند.
 مهندس‌ احمد‌ خطاب‌ مدير‌ آكادمي‌ مصرانه‌ معتقد‌ است‌ كه‌ چاپ‌ فقط‌ يك‌ شغل‌ نيست‌ بلكه‌ يك‌ صنعت‌ كامل‌ است‌ و‌ آكادمي‌ با‌ آن‌ به‌ صورت‌ يك‌ صنعت‌ بين‌المللي‌ برخورد‌ مي‌كند.
 آكادمي‌ هايدلبرگ‌ تا‌ اواسط‌ سال‌ 2007‌ توانسته‌ است‌ 151‌ دوره‌ آموزشي‌ را‌ با‌ 981‌ شركت‌كننده‌ از‌ سراسر‌ جهان‌ عرب‌ با‌ اكثريت‌ غالب‌ از‌ عربستان‌ سعودي‌ و‌ منطقه‌ خليج‌ بگذراند.
 آكادمي‌ هايدلبرگ‌ سمينارها،‌ كنفرانس‌ها‌ و‌ كارگاه‌هاي‌ مرتبط‌ با‌ چاپ‌ را‌ برگزار‌ مي‌كند‌ و‌ علاوه‌ بر‌ اين‌ دوره‌هاي‌ آن‌ متمركز‌ بر‌ نيازهاي‌ مشتريان‌ چه‌ از‌ داخل‌ و‌ چه‌ از‌ خارج‌ مصر‌ است.‌ بسياري‌ از‌ اين‌ دوره‌ها‌ در‌ دبي،‌‌ سودان،‌ كويت‌ و‌ عربستان‌ سعودي‌ برگزار‌ شده‌اند.
 آكادمي‌ رسانه‌هاي‌ چاپي‌ هايدلبرگ‌ در‌ آلمان‌ عملا‌ بر‌ فعاليت‌هاي‌ آكادمي‌ هايدلبرگ‌ قاهره‌ نظارت‌ دارد.‌ اين‌ در‌ حالي‌ است‌ كه‌ شركت‌ يوسف‌ علام‌ و‌ شركا‌ كه‌ يكي‌ از‌ قديمي‌ترين‌ شركت‌هاي‌ عرصه‌ چاپ‌ است‌ و‌ صاحب‌ ساختمان‌ هايدلبرگ‌ مي‌باشد،‌ بر‌ آكادمي‌ هايدلبرگ‌ نظارت‌ اداري‌ دارد.
 ‌
  مراكز‌ آموزش‌ چاپ‌ هنرستاني‌
 سازمان‌ توليد‌ كارا‌ وزارت‌ صنعت‌ و‌ تجارت‌ دو‌ سال‌ پس‌ از‌ تاسيس‌ سازمان‌ آموزش‌ هنرستاني‌ و‌ توليد‌ كارا،‌ اكثر‌ مراكز‌ در‌ سال‌ 1958‌ تاسيس‌ شده‌اند.‌ اين‌ مراكز‌ طيف‌ گسترده‌اي‌ از‌ مشاغل‌ و‌ تخصص‌ها‌ را‌ پوشش‌ مي‌دهند.
 نخستين‌ مركز‌ چاپ‌ در‌ سال‌ 1961‌ در‌ اسكندريه‌ و‌ دومين‌ مركز‌ در‌ سال‌ 1963‌ در‌ قاهره‌ تاسيس‌ شد‌ و‌ يك‌ مركز‌ جديد‌ تعاون‌ هم‌ در‌ سال‌ 2004‌ تاسيس‌ شده‌ است.‌ از‌ سال‌ 1960‌ نيز‌ يك‌ مركز‌ تخصصي‌ آموزشي‌ نيز‌ داير‌ شده‌ است.
 هدف‌ اين‌ مراكز‌ چاپ‌ كه‌ اولين‌ها‌ در‌ نوع‌ خود‌ بوده‌اند،‌ تحويل‌ فارغ‌التحصيلان‌ ماهر‌ به‌ بازار‌ است.‌ آنها‌ دوره‌هاي‌ 3‌ ساله‌اي‌ را‌ مي‌گذرانند‌ كه‌ بر‌ پيش‌ از‌ چاپ،‌ چاپ‌ و‌ پس‌ از‌ چاپ‌ متمركز‌ است.
 ‌ مدارس‌ متوسطه‌ فني‌ صنعتي‌
 ‌ وزارت‌ آموزش‌
 ‌ اين‌ مدارس‌ متوسطه‌ تحت‌ نظارت‌ بخش‌ آموزشي‌ فني‌ وزارت‌ آموزش‌ داير‌ شده‌اند.‌ هدف‌ اين‌ مدارس‌ ارايه‌ دوره‌هاي‌ متمركز‌ بر‌ كل‌ فرآيند‌ چاپ‌ است.
 سه‌ مدرسه‌ عمده‌ اين‌ عرصه‌ در‌ اسكندريه،‌ قاهره‌ و‌ الفيوم‌ قرار‌ دارند.‌ دوره‌هاي‌ اسكندريه‌ و‌ قاهره‌ دوره‌هايي‌ 3‌ ساله‌ هستند‌ كه‌ در‌ الفيوم‌ تا‌ 5‌ سال‌ طول‌ مي‌كشند.‌ دوره‌ها‌ هم‌ نظري‌ و‌ هم‌ عملي‌ است‌ و‌ پيش‌ از‌ چاپ،‌ صحافي‌ و‌ عمليات‌ تكميلي‌ را‌ در‌ برمي‌گيرد.‌ چاپ‌ افست‌ و‌ سيلك‌ هم‌ در‌ دستور‌ كار‌ است.‌
 ‌
 دپارتمان‌هاي‌ چاپ‌ در‌ مراكز‌ مختلف‌ وزارت‌ امور‌ اجتماعي‌
 18‌ دپارتمان‌ در‌ مراكز‌ اين‌ وزارتخانه‌ به‌ آموزش‌ چاپ‌ اشتغال‌ دارند.‌ اين‌ دپارتمان‌ها‌ به‌ كساني‌ سرويس‌ مي‌دهند‌ كه‌ در‌ نظام‌هاي‌ سنتي‌ آموزشي‌ پرورش‌ يافته‌اند.‌ اين‌ دپارتمان‌ها‌ به‌ اين‌ نوع‌ افراد‌ كمك‌ مي‌كنند‌ تا‌ مهارت‌هاي‌ بيشتري‌ در‌ چاپ‌ به‌ دست‌ آورند.‌ دوره‌هاي‌ اين‌ دپارتمان‌ها‌ 2‌ ساله‌ است‌ و‌ به‌ كساني‌ كه‌ اين‌ دوره‌ها‌ را‌ سپري‌ مي‌كنند‌ براي‌ يافتن‌ كار‌ كمك‌ مي‌كنند.
 ‌
 انستيتو‌ امور ‌ مدني،‌ وزارت‌ كشاورزي‌
  دوره‌هاي‌ اين‌ انستيتو‌ 2‌ ساله‌ است‌ و‌ براي‌ حضور‌ در‌ آنها‌ بايد‌ دوره‌ آموزش‌ متوسط‌ طي‌ شده‌ باشد‌ و‌ معدل‌ بالا‌ هم‌ كسب‌ شده‌ باشد.
 ‌
 انجمن‌ توسعه‌ صنايع‌ چاپ‌PIDA ))
 ‌ انجمن‌ توسعه‌ صنايع‌ چاپ‌ به‌ چاپكاران‌ مصري‌ از‌ جوانب‌ مختلف‌ كمك‌ مي‌كند.‌ انجمن‌ توسعه‌ صنايع‌ چاپ‌ در‌ سال‌ 2007‌ براي‌ ارايه‌ دوره‌هاي‌ كوتاه‌ مدت‌ تاسيس‌ شد.‌ بديهي‌ است‌ كه‌ صنعت‌ چاپ‌ مصر‌ يك‌ صنعت‌ كارا‌ و‌ متنوع‌ است.‌ اما‌ به‌ دليل‌ تحولات‌ پياپي‌ تكنولوژيك‌ در‌ اين‌ زمينه‌ و‌ نيازهاي‌ فزاينده‌ به‌ سرمايه‌گذاري‌ در‌ زمينه‌ سيستم‌ها‌ و‌ تكنولوژي‌هاي‌ چاپخانه‌ و‌ نيز‌ ضرورت‌ مقابله‌ با‌ چالش‌ها،‌ وجود‌ چنين‌ انجمن‌ها‌ و‌ مراكزي‌ ضروري‌ به‌ نظر‌ مي‌رسد‌ و‌ نبايد‌ چنين‌ مراكزي‌ براي‌ ادامه‌ فعاليت‌ صرفا‌ از‌ دولت‌ كمك ‌ بگيرند.
 كمك‌ شركت‌ها،‌ آژانس‌ها‌ و‌ توليدكنندگان‌ نيز‌ به‌ اين‌ مراكز‌ از‌ ضرورت‌ها‌ به‌ شمار‌ مي‌آيد.
 مركز‌ مدرانيزاسيون‌ صنعتي‌‌(IMC)  و‌ مركز‌ آموزش‌ صنعتي‌‌(ITC)  يك‌ پروژه‌ استانداردسازي‌ را‌ براي‌ صنايع‌ مصر‌ در‌ زمينه‌ آموزش‌ به‌ دست‌ گرفته‌اند‌ و‌ براي‌ برخي‌ از‌ دوره‌ها،‌ كمك‌هاي‌ مالي‌ از‌ نهادهاي‌ بين‌المللي‌ و‌ اروپايي‌ دريافت‌ كرده‌اند.‌
 ساير‌ پروژه‌هاي‌ چاپي‌ در‌ سال‌ 2007‌ شروع‌ شده‌ و‌ هدف‌ آنها‌ اتمام‌ چنين‌ پروژه‌هايي‌ در‌ سال‌ 2008‌ است.
 پروژه‌هاي‌ ديگري‌ هم‌ در‌ زمينه‌هاي‌ فلكسو،‌ سيلك،‌ روتوگراور‌ و‌ فرآيندهاي‌ ديجيتال‌ چاپ‌ و‌ روندهاي‌ چاپي‌ در‌ جريان‌ است‌ كه‌ با‌ نظارت‌ انجمن‌ توسعه‌ صنايع‌ چاپ‌ و‌ اتاق‌ صنايع‌ چاپ‌ مصر‌ دنبال‌ مي‌شوند.‌
 اكنون‌ راه‌ مصر‌ طرف‌ توجه‌ ساير‌ كشورهاي‌ عربي‌ قرار‌ گرفته‌ است‌ و‌ آن‌ هم‌ دوره‌هاي‌ آموزشي‌ را‌ آغاز‌ كرده‌اند.‌
 ‌
 تونس،‌ مركز‌ هنر‌ چاپ‌
 ‌ مركز‌ هنر‌ چاپ‌ در‌ آريانه،‌ تنها‌ مركزي‌ است‌ كه‌ برنامه‌هاي‌ تخصصي‌ فني‌ براي‌ تربيت‌ نيروي‌ انساني‌ بر‌ اساس‌ استانداردهاي‌ بين‌المللي‌ ارايه‌ مي‌دهد.
 آموزش‌ فني‌ و‌ نظري‌ در‌ اين‌ مركز‌ به‌ سطح‌ فني‌ افرادي‌ كه‌ امتحان‌ هنرستان‌ را‌ مي‌دهند،‌ وابسته‌ است. اين‌ مركز‌ در‌ سال‌ 1982‌ با‌ حمايت‌ دولت‌ شكل‌ گرفت‌ و‌ در‌ سال‌ 1996‌ طراحي‌ دوباره‌ شد. اين‌ مركز‌ داراي‌ تجهيزات‌ پيش‌ از‌ چاپ‌ و‌ ماشين‌هاي‌ چاپ‌ افست‌ است‌ و‌ بخشي‌ هم‌ براي‌ صحافي‌ و‌ عمليات‌ تكميلي‌ دارد.‌ كارگاه‌ چاپ‌ سيلك‌ و‌ كارگاه‌ تست‌ مركب‌ هم‌ از‌ امكانات‌ ديگر‌ اين‌ مركز‌ است.
 واحدهاي‌ اين‌ مركز،‌ پيش‌ از‌ چاپ،‌ چاپ‌ و‌ پس‌ از‌ چاپ‌ را‌ در‌ برمي‌گيرد.‌ متقاضياني‌ كه‌ مي‌خواهند‌ در‌ اين‌ مركز‌ پذيرفته‌ شوند‌ بايد‌ سال‌ دوم‌ دبيرستان‌ را‌ با‌ موفقيت‌ سپري‌ كرده‌ باشند.
 مركز‌ مزبور‌ در‌ عين‌ حال‌ مشاوره‌هاي‌ تكنيكي‌ هم‌ مي‌دهد‌ و‌ مطالعاتي‌ را‌ نيز‌ صورت‌ مي‌دهد.‌ مركز‌ مزبور‌ داراي‌ 20‌ كارمند‌ و‌ 50‌ كارآموز‌ است.‌ تعداد‌ كارآموزان‌ تا‌ سال‌ 2006‌ به‌ 487‌ نفر‌ رسيده‌ است.
 ‌
 امارات‌ متحده‌ عربي‌
 توجه‌ به‌ صنعت‌ چاپ‌ با‌ توجه‌ به‌ تحولات‌ تكنولوژيك‌ گسترش‌ يافته‌ است.‌ آموزش‌ چاپ‌ نيز‌ اخيرا‌ طرف‌ توجه‌ قرار‌ گرفته‌ و‌ قراردادي‌ بين‌ انستيتو‌ چاپ‌ مسكو‌ و‌ يكي‌ از‌ شركت‌هاي‌ اين‌ بخش‌ در‌ امارات‌ به‌ امضا‌ رسيده‌ است.
 طبق‌ اين‌ قرارداد‌ يك‌ مركز‌ جديد‌ چاپ‌ در‌ مدياسيتي‌ دبي‌ افتتاح‌ مي‌شود.‌ اين‌ انستيتو‌ دوره‌هاي‌ تخصصي‌ خواهد‌ داشت‌ و‌ مدرك‌ چاپ‌ اعطا‌ خواهد‌ كرد.
 ‌
 سوريه‌
 يك‌ يا‌ دو‌ انستيتو‌ فني‌ در‌ سوريه‌ وجود‌ دارد‌ كه‌ چاپ‌ افست‌ و‌ نيز‌ مراحل‌ پس‌ از‌ چاپ‌ را‌ آموزش‌ مي‌دهند.
 ‌
 مغرب‌
 مراكز‌ و‌ انستيتوهاي‌ آموزش‌ چاپ‌ در‌ مغرب‌ فعاليت‌ دارند.‌
 انستيتو‌ تخصصي‌ تكنولوژي‌هاي‌ كاربردي:‌ اين‌ انستيتو‌ داراي‌ 1494‌ كارآموز‌ است‌ كه‌ 173‌ نفر‌ از‌ آنها‌ از‌ بخش‌ چاپ‌ آمده‌اند.‌ اين‌ انستيتو‌ 56‌ كارآموز‌ دارد‌ و‌ 13‌ مدير،‌ 18‌ سالن‌ سخنراني،‌ 8‌ سالن‌ تخصصي‌ و‌ 8‌ كارگاه.
 انستيتو‌ تخصصي‌ تكنولوژي‌هاي‌ كاربردي:‌ اين‌ انستيتو‌ در‌ شهر‌ فاس ‌ قرار‌ دارد‌ و‌ در‌ سال‌ 1990‌ تاسيس‌ شده‌ است.‌ داراي‌ 896‌ كارآموز‌ و‌ 48‌ مربي‌ است‌ و‌ فضايي‌ به‌ وسعت‌ 7200‌ متر‌ مربع‌ دارد.‌ اين‌ انستيتو‌ داراي‌ 9‌ سالن‌ و‌ 4‌ كارگاه‌ و‌ 3‌ ماشين‌ دو‌ رنگ‌ است.‌ در‌ مراكش‌ و‌تانجر‌ دو‌ انستيتوي‌ ديگر‌ به‌ كار‌ آموزش‌ چاپ‌ اشتغال‌ دارند.
 ‌
 الجزاير
 انستيتو‌‌INSFP  كه‌ در‌ بليدا‌ در‌ سال‌ 2002‌ افتتاح‌ شده‌ است،‌ داراي‌ 18‌ سالن‌ است‌ كه‌ 3‌ سالن‌ از‌ اين‌ مجموعه‌ به‌ چاپ‌ اختصاص‌ يافته‌ است.
 در‌ اين‌ سالن‌ها‌ دو‌ ماشين‌ رنگي‌ و‌ دو‌ ماشين‌ تك‌ رنگ‌ وجود‌ دارد.‌ انستيتو‌‌INSFP  داراي‌ 574‌ كارآموز‌ است‌ كه‌ 64‌ تن‌ از‌ آنها‌ در‌ عرصه‌ چاپ‌ آموزش‌ مي‌بينند. اولين‌ مدرك‌ اين‌ مركز‌ در‌ سال‌ 2008‌ اعطا‌ خواهد‌ شد.‌ دو‌ انستيتوي‌ ديگر‌ هم‌ در‌ اين‌ عرصه‌ فعال‌ هستند‌ كه‌ يكي‌ از‌ آنها‌ در‌ الجزيره‌ و‌ ديگري‌ در‌ قسطنطنيه‌ فعاليت‌ دارد.
 ‌
 بحرين‌
 انستيتو‌ شيخ‌ خليفه‌ دوره‌هاي‌ تخصصي‌ چاپ‌ ارايه‌ مي‌دهد‌ و‌ همچنين‌ به‌ فارغ‌التحصيلان‌ در‌ يافتن‌ كار‌ كمك‌ مي‌كند.‌ اين‌ انستيتو‌ در‌ سال‌ 2006‌ داراي‌ 36‌ كارآموز‌ بود‌ كه‌ در‌ عرصه‌ چاپ‌ افست‌ آموزش‌ مي‌ديدند.‌
 ‌
 عربستان‌ سعودي‌
 ‌عربستان‌ سعودي‌ جزو‌ معدود‌ كشورهاي‌ جهان‌ عرب‌ است‌ كه‌ مانند  مصر‌ به‌ آموزش‌ چاپ‌ اهميت‌ مي‌دهد.
 ‌
 انستيتو‌ عمومي‌ آموزش‌ فني‌ و‌ هنرستاني‌
 ‌ انستيتو‌ عمومي‌ آموزش‌ فني‌ و‌ هنرستاني‌  عربستان  كار‌ خود‌ را‌ از‌ سال‌ 1984‌ شروع‌ كرده‌ و‌ داراي‌ 16‌ بخش‌ تخصصي‌ است.
 احمد‌ الغامدي‌ مدير‌ انستيتو‌ آموزش‌ هنرستاني‌ در‌ دمام‌ مي‌گويد‌ سه‌ مركز‌ در‌ جده،‌ رياض‌ و‌ دمام‌ وجود‌ دارد‌ كه‌ به‌ كارآموزان،‌ مسايل‌ پيش‌ از‌ چاپ،‌ تفكيك‌ رنگ،‌ چاپ،‌ صحافي‌ و‌ تكنولوژي‌هاي‌ مرتبط‌ با‌ عمليات‌ تكميلي‌ را‌ آموزش‌ مي‌دهند.‌ هر‌ مركز‌ بين‌ 60‌ تا‌ 80‌ كارآموز‌ دارد.‌
 به‌ گفته‌ الغامدي‌ انستيتو‌ آموزش‌ هنرستاني‌ 30‌ كارآموز‌ را‌ براي‌ يك‌ ماه‌ پذيرش‌ مي‌كند.‌ مركز‌ رياض‌ هم‌ كانون‌ ويژه‌اي‌ براي‌ آموزش‌ دارد.
 انستيتو‌ توسط‌ دولت‌ عربستان‌ تامين‌ مالي‌ مي‌شود.‌ دوره‌هاي‌ اين‌ مركز‌ نه‌ تنها‌ رايگان‌ است،‌ بلكه‌ كارآموزان‌ از‌ كمك‌ تحصيلي‌ هم‌ برخوردار‌ مي‌شوند.‌ به‌ كارآموزان‌ گواهي‌ حضور‌ در‌ دوره‌ اعطا‌ مي‌شود‌ و‌ اين‌ مدرك‌ را‌ پس‌ از‌ طي‌ دوره‌ يك‌ ساله‌ دريافت‌ مي‌كنند.
 مركزي‌ هم‌ در‌ انستيتوي‌ مزبور‌ وجود‌ دارد‌ كه‌ به‌ يافتن‌ كار‌ براي‌ كارآموزان‌ كمك‌ مي‌كند.‌ تنها‌ پيش‌ شرط‌ پذيرفته‌ شدن‌ در‌ اين‌ مركز‌ گذراندن‌ موفقيت‌آميز‌ آموزش‌ كارايي‌ سطح‌ متوسطه‌ است.
 انستيتو‌ با‌ كسب‌ تجارب‌ مراكز‌ مشابه‌ در‌ سطح‌ بين‌المللي،‌ شرح‌ درس‌ها‌ و‌ برنامه‌هاي‌ جديدي‌ را‌ تدوين‌ كرده‌ است‌ تا‌ فارغ‌التحصيلان‌ بتوانند‌ به‌ نيازهاي‌ بازار‌ داخلي‌ پاسخ‌ دهند.
 اين‌ برنامه‌ها‌ تركيبي‌ از‌ بسته‌هاي‌ آموزشي‌ در‌ قالب‌ گروهي‌ از‌ كتاب‌هاست‌ كه‌ به‌ زباني‌ ساده‌ و‌ قابل‌ فهم‌ نوشته‌ شده‌اند‌ و‌ مسايل‌ نظري‌ و‌ عملي‌ تمام‌ موضوعات‌ چاپي‌ را‌ در‌ برمي‌گيرند.
 ‌
 مركز‌ آموزش‌ هنرستاني‌ جده‌
 ‌ اين‌ مركز‌ كه‌ يك‌ نهاد‌ خصوصي‌ است،‌ دوره‌هاي‌ 12‌ تا‌ 18‌ ماهه‌ برگزار‌ مي‌كند‌ و‌ هدف‌ آن‌ تربيت‌ كارآموزان‌ ماهر‌ و‌ داراي‌ استانداردهاي‌ پايه‌اي‌ براي‌ چاپ‌ است.
 مركز‌ آموزش‌ هنرستاني‌ جده‌ كه‌ در‌ سال‌ 2006‌ تاسيس‌ شده‌ است‌ بر‌ افست‌ متمركز‌ است.‌ اين‌ مركز‌ در‌ تلاش‌ است‌ تا‌ يك‌ گواهي‌ دو‌ ساله‌ اعطا‌ كند.
  
 اردن‌
 مدرسه‌ چاپ‌ عمان‌ (امان)‌ در‌ سال‌ 1992‌ زير‌ نظر‌ وزارت‌ آموزش‌ تاسيس‌ شده‌ است‌ و‌ با‌ همكاري‌ ايتاليايي‌ها‌ كار‌ مي‌كند‌ و‌ به‌ دانش‌آموزان‌ سال‌هاي‌ اول‌ و‌ دوم‌ دبيرستان‌ آموزش‌ مي‌دهد.
 نحوه‌ تدريس‌ در‌ اين‌ مدرسه‌ به‌ اين‌ صورت‌ است‌ كه‌ 3‌ روز‌ آموزش‌هاي‌ نظري‌ و‌ 2‌ روز‌ آموزش‌ عملي‌ داده‌ مي‌شود.‌ مدرسه‌ چاپ‌ عمان‌ ساليانه‌ حدود‌ صد‌ فار‌غ‌التحصيل‌
 دارد.
 مهندس‌ هاجس‌ داري‌ مدير‌ مدرسه‌ چاپ‌ عمان‌ مي‌گويد‌:< فارغ‌التحصيلان‌ مدرسه‌ گواهينامه‌ مي‌گيرند‌ و‌ ما‌ به‌ آنها‌ در‌ زمينه‌هاي‌ طراحي،‌ مونتاژ،‌‌ چاپ‌ افست‌ و‌ لمينت‌ آموزش‌ مي‌دهيم.>
 هاجس‌ داري‌ مي‌گويد‌ در‌ اردن‌ دو‌ مركز‌ وجود‌ دارد‌ كه‌ هر‌ دو‌ دوره‌هاي‌ آموزش‌ چاپ‌ دارند.
 به‌ گفته‌ وي،‌ مدرسين‌ اين‌ مدرسه‌ در‌ سال‌ 1992‌ براي‌ گذراندن‌ يك‌ دوره‌ آموزشي‌ 8‌ ماهه‌ به‌ ايتاليا‌ اعزام‌ شده‌اند‌ و‌ در‌ بازگشت‌ به‌ تدوين‌ برنامه‌هاي‌ تخصصي‌ درسي‌ همت‌ گماشته‌اند.
 هاجس‌ داري‌ در‌ اشاره‌ به‌ دشواري‌هاي‌ كارآموزان‌ در‌ جذب‌ شدن‌ به‌ بازار‌ كار‌ مي‌گويد‌ آنها‌ با‌ مشكلات‌ عديده‌اي‌ مواجه‌ هستند‌ كه‌ اصلي‌ترين‌ آنها‌ دستمزدهاي‌ پايين‌ است.
 در‌ اين‌ مدرسه‌ عمدتا‌ از‌ تجهيزات‌ ايتاليايي‌ استفاده‌ مي‌شود‌ كه‌ از‌ جمله‌ آنها‌ مي‌توان‌ به‌ ماشين‌هاي‌ چاپ‌ افست،‌ ماشين‌هاي‌ لمينيت،‌ تازن،‌ دوخت‌ و‌ برش‌ اشاره‌ كرد.